Κυρίαρχο πέτρωμα είναι ο ασβεστόλιθος. Μεγάλος αριθμός παραποτάμων ρέουν σχηματίζοντας μικρούς ή μεγάλους καταρράκτες και καταλήγουν ανατολικά στον Αχελώο και δυτικά στον Άραχθο.

Τα Τζουμέρκα, ψηλότερα από τα 1.300 μέτρα είναι άδενδρα με γυμνές κορφές που διαμορφώνουν μία εντυπωσιακή αλπική εικόνα.
Στην ανατολική πλευρά των βουνών υπάρχουν καταπράσινα οροπέδια που χρησιμοποιούνται ως βοσκοτόπια. Στα χαμηλότερα υψόμετρα στα δάση συναντάμε έλατα, οξιές, μαυρόπευκα, βελανιδιές, πλατύφυλλα, κ.α. Η χλωρίδα της περιοχής περιλαμβάνει σπάνια και χαρακτηριστικά είδη της ορεινής και αλπικής ζώνης (βιόλες, κρόκοι, ορχιδέες, κ.α.)

Η πανίδα αποτελείται από αρκούδες, λύκους, αλεπούδες, λαγούς, αγριογούρουνα, πέρδικες, αρπακτικά και άλλα μικρότερα πουλιά.

Ηπειρωτικό ορεινό κλίμα με πολύ βαρύ χειμώνα, βροχερή άνοιξη και φθινόπωρο, δροσερό καλοκαίρι. Τα χιόνια παραμένουν έως και 9 μήνες το χρόνο.

Οι τρόποι προσέγγισης του ορεινού όγκου, είναι πολλοί: πεζοπορία, αναρρίχηση, mountain bike, canyoning.
Στη θέση Ίσιωμα στους πρόποδες της Στρουγκούλας λειτουργεί από το 2003 ορεινό καταφύγιο (τηλ. 26590-61231) ενώ υπάρχουν σε όλα σχεδόν τα τριγύρω χωριά δωμάτια για διαμονή. Επάνω στο βουνό τους καλοκαιρινούς μήνες συναντάς στάνες και βοσκούς πρόθυμους για φιλοξενία με γάλα, ψωμοτύρι και διψασμένους για κουβέντα.