Τζουμέρκα

τα όρη των Αθαμάνων

Τα Τζουμέρκα, ολόλευκα τούς περισσότερους μήνες του χρόνου, με το έντονο ανάγλυφο και τα εντυπωσιακά τοπία, αλλά και η ξεχωριστή φύση -που έχει συντελέσει σε τούτο το κομμάτι γης το δικό της θαύμα- καλούν τον επισκέπτη να εξερευνήσει και να γνωρίσει κάθε γωνιά αυτού του τόπου.
Η αρμονική συνύπαρξη του δομημένου με το φυσικό περιβάλλον κάνει την περιοχή των Τζουμέρκων να έχει μια εντελώς δική της προσωπικότητα. Αυτή η αρμονία σε συνδυασμό με την γνώση της ιστορίας του τόπου, μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για τον επισκέπτη.
Ετσι μια περιήγηση με αυτοκίνητο ή μια οδοιπορική περιπλάνηση στους οικισμούς ή στα πλούσια δάση και στα παραποτάμια οικοσυστήματα σίγουρα θα αφήσει, σε όποιον θέλει να περιπλανηθεί στην περιοχή, μια γεύση ξεχωριστή και μοναδική.
Στα Τζουμέρκα τα βουνά είναι για δυνατά πόδια. Οι διαδρομές τους δεν είναι περίπατοι αλλά η ομοφιά των τοπίων τους είναι άφθαστη. Αποκωμμένα από τον κόσμο και τις συχνές επισκέψεις, περικυκλωμένα από τις πανύψηλες και απότομες κορφές της Νότιας Πίνδου είναι ένας τόπος που σε προκαλεί να τον περπατήσεις και να τον γνωρίσεις. Μην χάσετε την ευκαιρία.

Η ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ

Τα Τζουμέρκα είναι μία παρατεταμένη κορυφογραμή με γενική κατεύθυνση από τα Β προς τα Ν. Δυσπρόσιτα και με σκληρό ανάγλυφο έχουν αρκετές κορυφές πάνω από τα 2.000 μ. σχηματίζοντας ένα απροσπέλαστο τείχος ανάμεσα στον Άραχθο (στα Δυτικά) και τον Αχελώο στα Νότιο-Ανατολικά.Η περιοχή των Τζουμέρκων εκτείνεται στους δύο Νομούς Ιωαννίνων και Άρτας.
Το τμήμα του Νομού Ιωαννίνων ορίζεται βόρεια και δυτικά από τόν ποταμό Αραχθο, νότια από το Νομό Αρτας και ανατολικά από το Νομό Τρικάλων. Περιλαμβάνει το Δήμο Πραμάντων με έδρα τα Πράμαντα, το Δήμο ΤΖουμέρκων με έδρα τούς Χουλιαράδες, και τις Κοινότητες Καλαρρυτών, Ματσουκίου και Συρράκου.
Το οικονομικό χαρακτηριστικό της περιοχής είναι η κυρίαρχη θέση που κατέχει η κτηνοτροφία, και η περιορισμένη συμμετοχή των άλλων κλάδων και τομέων λόγω της μεγάλης πληθυσμιακής συρρίκνωσης.
Μαζί με τα Κατσανοχώρια στα δυτικά του Αράχθου, συνολικά 23 χωριά, καταλαμβάνουν έκταση 362 τετραγωνικών χιλιομέτρων και έχουν πληθυσμό 7.059 κατοίκους (συμφωνά με την απογραφή του 2001).
Αναλυτικά τα χωριά είναι η Αετοράχη, το Αμπελοχώρι, ο Βαπτιστής, το Ελληνικό, οι Καλαρρυτες, το Καλέντζι, ο Κέδρος, η Κορίτιανη, το Μιχαλίτσι, το Μονολίθι, το Παλαιοχώρι Συρράκου, το Πειροβουνι, τα Πηγάδια, τα Πλαίσια Μαλακασίου, το Ματσουκι, η Πλατανούσα, τα Ποτιστικά, τα Πράμαντα, το Προσήλιο, οι Ραφταναίοι, το Συρράκο, το Φορτόσι και οι Χουλιαράδες.

ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ

Η περιοχή του Αράχθου δομείται από γεωλογικούς σχηματισμους που ανήκουν σε δυο διαφορετικές γεωτεκτονικές Ζώνες :
τη Ζώνη της Πίνδου (ανατολικό τμήμα) και
την Ιόνιο Ζώνη (κεντρικό-δυτικό τμήμα).
Οι όχθες του Αράχθου προσφέρουν ένα “πανόραμα” της δομής της Ιονίου Ζώνης από το χωριό Κέδρος (Δήμος Τζουμέρκων), βόρεια της περιοχής μελέτης, μέχρι το Καλέντζι (Δήμος Κατσανοχωρίων).
Το κλίμα της περιοχής χαρακτηρίζειαι ως μεταβατικό από μεσογειακό σε εύκρατο, διατηρώντας τα χαρακτηριστικά του μεσογειακού τύπου, περισσότερο στα χαμηλά υψόμετρα και λιγότερο στις ορεινές περιοχές. Χαρακτηρίζεται από ψυχρό έως δριμύ χειμώνα, πλούσιο σε βροχές, και από ζεστό καλοκαίρι με αρκετές τοπικές βροχές.

Η ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

Η ποικιλομορφία του κλίματος της περιοχής, σε συνδυασμό με τις μεγάλες υψομετρικές διαφορές και την έντονη εναλλαγή της γεωμορφολογίας και του ανάγλυφου ευνοούν την ανάπτυξη αξιόλογης, πλούσιας και, σε ορισμένες περιπτώσει, σπάνιας χλωρίδας και πανίδας.
Μεγάλες εκτάσεις με ποώδη και θαμνώδη βλάστηση που έχουν δεχθεί τnv επίδραση της βόσκησης, τα αποκαλούμενα “στεπόμορφα λιβάδια”, παρουσιάΖουν μεγάλη αντιπροσωπευτικότητα ως προς την ορνιθοπανίδα. Ακόμη πολλά ενδημικά, σπάνια και απειλούμενα είδη ορνιθο-πανίδας φιλοξενούνται στις βραχόφιλες φυτοκοινωνίες.
Τέτοιες φυτικές διαπλάσεις μπορούμε να συναντήσουμε στις απόκρημνες πλαγιές της χαράδρας του Αράχθου.
Τα δάση δημιουργούν τοπία εξαιρετικής ομορφιάς με την εναλλαγή των χρωμάιων που παρουσιάζουν κατά το Φθινόπωρο. Χαρακτηριστικά είδη αυτών των δασών είναι η κουμαριά, η δάφνη, ο φράξος, η κουτσουπιά, η κοκορεβιθιά και οι βελανιδιές.
H φυσιογνωμία των παρόχθιων οικοσυστημάτων χαρακτηρίΖεται από ένα μωσαϊκό ειδών που συντίθειαι κυρίως από ιτιές, σκλήθρα, πλατάνια κ.ά., και δημιουργεί, σε πολλά σημεία, περιοχές ιδιαίτερης αισθητικής ομορφιάς και περιβαλλοντικής σπουδαιότητας.
Ή πανίδα της περιοχής παρουσιάΖει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς φιλοξενεί σπάνια και προστατευόμενα είδη ασπόνδυλων και σπονδυλωτών ζώων. H ποικιλία αυτή, σε συνδυασμό με την παρουσία αρκετών σπάνιων ειδών πουλιών, είχε ως αποτέλεσμα την ένταξη τμημάτων της ευρύτερης περιοχής στο δίκτυο προσταιευόμενων περιοχών Natura 2000. Οι πολλοί και σημαντικοί τύποι ενδιατημάτων φιλοξενούν πλούσια ορνιθοπανίδα.